Premier Danii Mette Frederiksen ostrzegła, że każda próba przejęcia Grenlandii przez Stany Zjednoczone doprowadzi do końca sojuszu wojskowego NATO, ponieważ echo ataku militarnego Waszyngtonu na Wenezuelę i porwania jej przywódcy odczuwalne jest na całym świecie.
Frederiksen wypowiedziała się w tej sprawie w poniedziałek, po ostatnich apelach prezydenta USA Donalda Trumpa o przejęcie bezpośredniej kontroli nad arktyczną wyspą przez Waszyngton.
W niedzielę Trump powiedział dziennikarzom, że „za 20 dni porozmawia o Grenlandii”. Utrzymuje on stanowisko, że Grenlandia powinna znaleźć się pod jurysdykcją Stanów Zjednoczonych, a jego ostatnia groźba pojawiła się zaledwie dzień po tym, jak siły amerykańskie porwały przywódcę Wenezueli Nicolasa Maduro i jego żonę.
Operacja wojskowa wywołała niepokój w Danii i Grenlandii, która jest półautonomicznym terytorium królestwa duńskiego, a tym samym częścią NATO.
„Jeśli Stany Zjednoczone zdecydują się na atak militarny na inne państwo NATO, wszystko się skończy” – powiedziała Frederiksen.
„Dotyczy to również naszego członkostwa w NATO, a tym samym bezpieczeństwa, które zapewniane jest od zakończenia drugiej wojny światowej” – powiedziała duńskiej stacji telewizyjnej TV2.
Trump nie wykluczył użycia siły militarnej w celu przejęcia kontroli nad Grenlandią, a w zeszłym miesiącu gubernator Luizjany Jeff Landry, który publicznie popiera aneksję, został mianowany specjalnym wysłannikiem na bogatą w minerały arktyczną wyspę.
Katie Miller, żona zastępcy szefa sztabu Trumpa, Stephena Millera, opublikowała w sobotę na swoim profilu w serwisie X kontrowersyjny obraz duńskiego terytorium autonomicznego w barwach flagi Stanów Zjednoczonych.
Nad postem widniało jedno słowo: „WKRÓTCE”.
Premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen nazwał ten post „obraźliwym”.
„Stosunki między narodami i ludźmi opierają się na wzajemnym szacunku i prawie międzynarodowym, a nie na symbolicznych gestach, które lekceważą nasz status i nasze prawa” – powiedział w X.
Dodał jednak: „Nie ma powodu do paniki ani niepokoju. Nasz kraj nie jest na sprzedaż, a o naszej przyszłości nie decydują posty w mediach społecznościowych”.
Strategiczne położenie Grenlandii między Europą a Ameryką Północną sprawia, że jest ona kluczowym miejscem dla amerykańskiego systemu obrony przeciwrakietowej, a jej bogactwa mineralne są atrakcyjne, ponieważ Waszyngton ma nadzieję zmniejszyć swoją zależność od chińskiego eksportu.
„Grenlandia jest pokryta rosyjskimi i chińskimi statkami” – powiedział Trump w niedzielę.
„Potrzebujemy Grenlandii z punktu widzenia bezpieczeństwa narodowego, a Dania nie będzie w stanie tego zapewnić” – dodał.
Nielsen starał się uspokoić obawy mieszkańców wyspy.
„Nie jesteśmy w sytuacji, w której uważamy, że może dojść do przejęcia kraju z dnia na dzień, i dlatego nalegamy na dobrą współpracę” – powiedział podczas konferencji prasowej w poniedziałek.
„Sytuacja nie jest taka, że Stany Zjednoczone mogą po prostu podbić Grenlandię” – dodał Nielsen.
Interwencja wojskowa Waszyngtonu w Wenezueli ponownie wywołała obawy o plany Trumpa dotyczące autonomicznego terytorium Danii, które posiada niewykorzystane złoża metali ziem rzadkich.
Amerykańska baza kosmiczna w północno-zachodniej Grenlandii
Mieszkańcy Grenlandii i Danii byli jeszcze bardziej rozdrażnieni w ten weekend przez wpis w mediach społecznościowych opublikowany po nalocie byłej urzędniczki administracji Trumpa, a obecnie podcasterki, Katie Miller. Wpis zawiera ilustrowaną mapę Grenlandii w barwach flagi amerykańskiej wraz z podpisem: „WKRÓTCE”.
„I tak, oczekujemy pełnego poszanowania integralności terytorialnej Królestwa Danii” – napisał ambasador Jesper Møller Sørensen, główny wysłannik Danii w Waszyngtonie, w poście będącym odpowiedzią na wpis Miller, która jest żoną wpływowego zastępcy szefa sztabu Trumpa, Stephena Millera.
Departament Obrony Stanów Zjednoczonych prowadzi odległą bazę kosmiczną Pituffik w północno-zachodniej Grenlandii. Została ona zbudowana w wyniku porozumienia obronnego zawartego w 1951 r. między Danią a Stanami Zjednoczonymi. Obsługuje ona operacje ostrzegania przed rakietami, obrony przeciwrakietowej i nadzoru kosmicznego dla Stanów Zjednoczonych i NATO.
Na kontynencie duńskim partnerstwo między Stanami Zjednoczonymi a Danią trwa od dawna. Duńczycy kupują amerykańskie myśliwce F-35, a w zeszłym roku duński parlament zatwierdził ustawę zezwalającą na obecność baz wojskowych USA na duńskim terytorium.
Krytycy twierdzą, że głosowanie spowodowało utratę suwerenności Danii na rzecz Stanów Zjednoczonych. Ustawa rozszerza zakres poprzedniej umowy wojskowej, zawartej w 2023 r. z administracją Bidena, na mocy której wojska amerykańskie miały szeroki dostęp do duńskich baz lotniczych w tym skandynawskim kraju.
Źródło: apnews.com
