Premier Norwegii Jonas Gahr Støre przyznał, że w obecnej sytuacji geopolitycznej wojna stała się dla jego kraju realnym scenariuszem, przed którym nie można chować głowy w piasek. ostrzegł Norwegów, że „wojna może ponownie zawitać do Norwegii”. Choć norweskie służby podkreślają, że nie ma bezpośredniego, natychmiastowego zagrożenia atakiem militarnym, to bliskie sąsiedztwo z Rosją (granica na północy kraju) oraz doświadczenia z wojny w Ukrainie zmuszają Oslo do pełnego przemodelowania strategii obronnej.
Koncepcja polega na pełnej mobilizacji nie tylko armii, ale całego społeczeństwa: obywateli, prywatnych firm, administracji i infrastruktury cywilnej.
| Obszar działań | Główne założenia i zmiany (2026) |
| Schrony dla ludności | Norwegia ma ok. 18 600 schronów (mieści to niecałe 50% populacji). Rząd planuje przywrócić zniesiony w 1998 roku obowiązek budowania schronów w nowych, dużych obiektach komercyjnych i publicznych. |
| Obrona Cywilna | Liczebność formacji Sivilforsvaret ma zostać zwiększona o połowę – z 8 000 do 12 000 personelu. |
| Lokalna odporność | Nałożenie na wszystkie gminy prawnego obowiązku utworzenia „lokalnych rad gotowości” koordynujących działania kryzysowe. |
| Bezpieczeństwo żywnościowe | Dążenie do osiągnięcia 50% samowystarczalności żywnościowej do 2030 roku oraz odtworzenie 3-miesięcznych strategicznych rezerw zboża. |
| Zapasy domowe | Oficjalne zalecenia rządu dla obywateli zostały podniesione – każdy norweski dom powinien posiadać zapasy wody, żywności i leków pozwalające na samodzielne przetrwanie przez 7 dni (wcześniej rekomendowano 3 dni). |
Kluczowym elementem Roku Obrony Totalnej będą również gigantyczne, ogólnokrajowe ćwiczenia logistyczne i cybernetyczne (zaplanowane m.in. na październik 2026), w których sprawdzona zostanie odporność norweskich sieci energetycznych, szpitali oraz systemów chmurowych na ewentualny sabotaż.
Pod parkiem w Oslo jest schron przeciwlotniczy St. Hanshaugen – jeden z największych – może w razie najgorszego scenariusza pomieścić za swoimi ciężkimi, metalowymi drzwiami 1100 osób. Daleko mu do przytulności, ale schron został zaprojektowany tak, aby chronić przed zagrożeniem bombardowaniami oraz skażeniem chemicznym, biologicznym, radiologicznym i nuklearnym (CBRN).
„Obecnie mamy około 18 600 schronów (co wystarcza do ochrony), nieco mniej niż 50 procent populacji” liczącej 5,6 miliona ludzi – powiedział agencji AFP szef norweskiej Obrony Cywilnej, Øistein Knudsen.
„Spora część z nich wymaga modernizacji. Zostały zbudowane w czasie zimnej wojny. Są wilgotne. Są stare” – dodał.
Należąca do NATO Norwegia chce przywrócić obowiązek wyposażania nowych, dużych budynków w schrony przeciwlotnicze – wymóg ten został zniesiony w 1998 roku po upadku Związku Radzieckiego.
Dni beztroski odeszły w przeszłość
Budowa schronów jest jedną ze 100 propozycji zawartych w zeszłym roku w białej księdze. Rząd zamierza również zwiększyć liczbę członków obrony cywilnej o 50 procent, do 12 000 osób, nałożyć na wszystkie gminy obowiązek utworzenia „lokalnych rad ds. gotowości” oraz podnieść wskaźnik samowystarczalności żywnościowej do 50 procent do 2030 roku. Osobno zachęca się gospodarstwa domowe do zgromadzenia zapasów wystarczających na 7 dni.
„Przez wiele dziesięcioleci w Norwegii cieszyliśmy się luksusem możliwości przeznaczania naszych zasobów na inne cele” – powiedziała sekretarz stanu Kristine Kallset z Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.
„Kiedy sytuacja bezpieczeństwa uległa pogorszeniu, zdaliśmy sobie sprawę, że musimy podjąć szereg działań, aby nasze przygotowania uwzględniały również wojnę w najgorszym scenariuszu” – powiedziała agencji AFP w nowych siedzibach rządu.
Budynki zostały niedawno oddane do użytku po tym, jak w 2011 roku zostały zniszczone przez bombę podłożoną przez prawicowego ekstremistę Andersa Behringa Breivika. Jak na ironię, nie posiadają one schronu przeciwlotniczego.
W swoim przemówieniu noworocznym premier Jonas Gahr Store ostrzegł obywateli, że „wojna może ponownie dotknąć Norwegię”.
Kraj ogłosił rok 2026 rokiem „całkowitej obrony”, koncepcji mającej na celu przygotowanie wszystkich aspektów społeczeństwa – wojska, administracji, przedsiębiorstw itp. – na poważny kryzys lub wojnę.
Oficjalnym źródłem rządowym dla tych działań jest ogłoszony przez norweski rząd, siły zbrojne (Forsvaret) oraz Dyrekcję ds. Ochrony Ludności (DSB) Rok Obrony Totalnej 2026 (Totalforsvarsåret 2026).
Źródło: „On Russia’s doorstep, Norway goes 'total defence’ mode” The Local Norway
