Tysiące Norwegów ma otrzymać pisma od wojska z informacją, że w przypadku wojny ich domy, pojazdy, statki i maszyny mogą zostać „zajęte”. Operacja ta nie oznacza jednak natychmiastowego odbierania majątku, lecz jest częścią strategii Obrony Totalnej (Totalforsvaret).
Według zagranicznych mediów, krok ten ma na celu zapewnienie, że w sytuacji wojennej siły zbrojne będą miały dostęp do zasobów niezbędnych do obrony kraju.
Co podlega rekwizycji
Wojsko typuje konkretne zasoby, które mogą być kluczowe w logistyce wojennej:
Pojazdy: samochody dostawcze, ciężarówki, SUV-y, traktory.
Maszyny: sprzęt budowlany i przemysłowy.
Nieruchomości: magazyny, warsztaty, a nawet wybrane budynki prywatne mogące służyć jako bazy.
Jednostki pływające: kutry i mniejsze statki.
Co to oznacza dla właściciela
Otrzymanie listu, tzw.wniosków przygotowawczych, ma następujące skutki:
W czasie pokoju: Pismo ma charakter wyłącznie informacyjny. Właściciel nadal w pełni dysponuje swoją własnością, może ją sprzedać lub zniszczyć (choć o sprzedaży powinien poinformować wojsko, by zaktualizowano bazę danych).
W czasie wojny/kryzysu: Dopiero po oficjalnym ogłoszeniu stanu mobilizacji lub wojny przez Króla Norwegii, wojsko zyskuje prawo do faktycznego przejęcia wskazanych dóbr.
Odnawialność: Decyzja o wpisaniu na listę jest ważna przez rok i co styczeń jest aktualizowana lub przedłużana (około 2/3 pism wysyłanych w 2025/2026 to odnowienia).
Dlaczego Norwegia to robi?
Norwegia, jeden z członków-założycieli NATO, w ostatnich latach wzmocniła swoją obronność. Wzrost liczby wysyłanych pism jest bezpośrednią odpowiedzią na pogarszającą się sytuację geopolityczną w Europie Północnej i Arktyce:
Bliskość Rosji: Norwegia dzieli 198-kilometrową granicę z Rosją i obawia się destabilizacji na „północnej flance” NATO.
Szybkość reakcji: Wojsko chce uniknąć improwizacji. Posiadanie gotowej bazy zasobów pozwala na błyskawiczne przejęcie logistyki bez konieczności szukania właścicieli w trakcie konfliktu.
Odszkodowania: Norweskie prawo przewiduje, że w przypadku realnej rekwizycji (w czasie wojny), państwo jest zobowiązane do wypłaty odszkodowania za użytkowanie lub zniszczenie mienia.
Do 2026 r. zostanie wydanych około 13 500 „wniosków przygotowawczych”. W oświadczeniu stwierdzono, że listy te nie mają żadnego praktycznego znaczenia w czasie pokoju, poza poinformowaniem właścicieli, że w przypadku konfliktu wojsko może przejąć ich towary. Wniosek jest ważny przez rok, a około dwie trzecie listów wysłanych w 2026 r. stanowiły przedłużenia wniosków z poprzednich lat.
„W ostatnich latach znacznie wzrosło znaczenie przygotowania się na kryzysy i wojny” – powiedział w oświadczeniu szef wojskowej organizacji logistycznej Anders Jernberg.
Norwegia znajduje się w najpoważniejszej sytuacji w zakresie polityki bezpieczeństwa od czasów II wojny światowej. Społeczeństwo musi być przygotowane na kryzysy związane z polityką bezpieczeństwa, a w najgorszym przypadku na wojnę. Podejmuje działania mające na celu znaczne wzmocnienie gotowości wojskowej i cywilnej.
Zainteresował się temat polecamy książkę Twoja domowa obrona cywilna. Jak zabezpieczyć i przygotować swój dom i rodzinę (wyd. Pascal), będąca uzupełnieniem wiedzy z rządowego poradnika „Poradnik bezpieczeństwa” czy wcześniejszego „Bądź gotów”.
.
