Sejm uchwalił nowelizację ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Nowe przepisy wprowadzają m.in. wieloletnie finansowanie zadań związanych z bezpieczeństwem obywateli oraz nową kategorię obiektów – punkty schronienia.
Stabilne finansowanie i infrastruktura
Nowelizacja ma przede wszystkim uporządkować zasady finansowania ochrony ludności. Najważniejsze zmiany obejmują:
Dłuższe rozliczanie inwestycji: Finansowanie zakupu sprzętu, budowy infrastruktury czy szkoleń będzie mogło odbywać się w perspektywie nawet pięciu lat.
Elastyczne zarządzanie środkami: Usprawniono rozdysponowanie funduszy dla podmiotów ochrony ludności w ramach dedykowanego programu rządowego.
Wsparcie dla medycyny pola walki: Dzięki poprawkom sejmowym, środki z ustawy będą mogły trafiać także na zadania służby zdrowia związane z chirurgią urazową czy leczeniem oparzeń.
Nowa kategoria: punkty schronienia
Ustawa wprowadza definicję punktu schronienia (art. 84a) jako nowej, odrębnej kategorii, różnej od dotychczasowych obiektów zbiorowej ochrony. Punkty schronienia to miejsca przydatne do tymczasowego ukrycia ludzi, w obiektach budowlanych albo w innych miejscach, zapewniające spełnienie podstawowej funkcji ochronnej. Jeden z posłów zaznaczył, że w ustawie nie ma żadnej definicji ani wymogów bezpieczeństwa (technicznych) dla takiego punktu, a przynajmniej na razie. To wydaje się być wprowadzeniem w błąd, związane z ryzykiem tworzenia „złudnego poczucia bezpieczeństwa”.
Przeznaczenie: Mają zapewniać tymczasowe zabezpieczenie w sytuacjach nagłych zagrożeń, np. ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz skutkami użycia konwencjonalnych środków rażenia, w szczególności odłamkami.
Procedura: Wyznaczy je właściwy komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej bez zbędnych formalności administracyjnych czy restrykcyjnych wymogów technicznych.
- Ewidencja: Dane o nich trafią do centralnej ewidencji i aplikacji mobilnej.
Utrzymanie standardów: Wprowadzenie punktów schronienia nie zwalnia z obowiązku utrzymywania odpowiedniej liczby schronów i ukryć o wyższym standardzie.
Przyjęte i odrzucone poprawki
Przed ostatecznym głosowaniem Sejm przyjął dwie poprawki:
Dotacje celowe: Szef MSWiA będzie mógł powierzyć Narodowemu Instytutowi Wolności udzielanie dotacji podmiotom realizującym zadania z ustawy.
Wyłączenia budowlane: Nowe obowiązki budowlane nie obejmą obiektów, które do 1 stycznia 2026 uzyskały już pozwolenie na budowę lub dla których złożono wniosek o decyzję środowiskową.
Jednocześnie odrzucono propozycje opozycji. PiS postulowało, by warunki techniczne punktów schronienia określał minister w drodze rozporządzenia. Konfederacja natomiast wnioskowała o ułatwienie zakupu kamizelek kuloodpornych i hełmów przez osoby dorosłe oraz wyłączenie urządzeń filtrowentylacyjnych ze specjalnych zasad obrotu.
Co dalej?
Większość nowych przepisów wejdzie w życie po 14 dniach od ich ogłoszenia. Pozostała część zacznie obowiązywać od pierwszego dnia miesiąca następującego po publikacji w Dzienniku Ustaw. Ustawa trafi teraz pod obrady Senatu. Przeczytaj projekt (pdf).
