Każdy nowoczesny smartfon noszony w kieszeni posiada na płycie głównej w pełni funkcjonalny układ scalony odbiornika FM. Technologia ta pozwala na odbiór lokalnych stacji radiowych bez zużywania danych komórkowych, bez konieczności połączenia z wieżami GSM czy siecią Wi-Fi oraz przy braku jakiegokolwiek zasięgu. Radio tradycyjne działa niezawodnie podczas huraganów, przerw w dostawie prądu i awarii sieci telekomunikacyjnych, gdy wszelkie inne kanały łączności milkną.
W niektórych krajach (w tym na rynku amerykańskim) funkcja ta jest fabrycznie wyłączona za pomocą blokady programowej nakładanej przez operatorów komórkowych. Istnieją jednak proste metody, aby aktywować wbudowane radio FM na większości urządzeń.
Dlaczego tradycyjne radio FM jest kluczowe podczas klęsk żywiołowych
Praktyka i historia ostatnich lat pokazują, że cyfrowe sieci komórkowe są pierwszym elementem infrastruktury, który ulega awarii w trakcie kryzysu.
- Przykłady historyczne: Podczas Huraganu Maria w Portoryko w ciągu jednej nocy zniszczeniu uległo 95% wież telefonii komórkowej. Internet i połączenia telefoniczne przestały działać na całe tygodnie. Jedynym sprawnym środkiem masowej komunikacji pozostało analogowe radio FM. Podobne sytuacje miały miejsce podczas ataków mrozów w Teksasie, pożarów w Kalifornii oraz powodzi w Karolinie Północnej, gdzie całe hrabstwa zostały odcięte od sieci mobilnej na ponad tydzień.
Efektywność energetyczna: Odbiór sygnału FM zużywa około 10% energii potrzebnej do utrzymania połączenia z siecią komórkową. Smartfon z wygaszonym ekranem i włączonym radiem FM może pracować na jednym ładowaniu od 30 do 40 godzin. Po przełączeniu telefonu w tryb samolotowy (który wyłącza energożerne wyszukiwanie zasięgu GSM, pozostawiając aktywny tuner FM), czas pracy urządzenia jako monitora awaryjnego można wydłużyć do blisko 3 dni.
Instrukcja aktywacji radia FM w zależności od modelu telefonu
W zależności od marki i systemu operacyjnego urządzenia istnieje kilka ścieżek odblokowania odbiornika radiofonicznego.
Smartfony Samsung (modele z lat 2017–2022)
Wejdź w Ustawienia telefonu.
Kliknij pasek wyszukiwania na górze ekranu i wpisz słowo „Radio”.
Na większości modeli pojawi się przełącznik aktywacyjny – włącz go.
W menu aplikacji pojawi się nowa, systemowa aplikacja Radio.
Podłącz dowolne słuchawki przewodowe (ich przewód pełni funkcję anteny odbiorczej).
Uruchom aplikację i przeprowadź automatyczne skanowanie stacji.
Smartfony LG, Motorola oraz starsze urządzenia z systemem Android
Otwórz Ustawienia i wyszukaj frazę „FM” lub „Radio”.
Włącz dostępny przełącznik.
Jeśli aplikacja radiowa nie pojawi się automatycznie, pobierz z oficjalnego sklepu z aplikacjami bezpłatny program NextRadio. Aplikacja ta łączy się bezpośrednio z wbudowanym chipem i odblokowuje jego funkcjonalność na większości kompatybilnych urządzeń.
Smartfony Google Pixel
Firma Google na większości modeli z serii Pixel pozostawiła układ FM w stanie uśpienia na poziomie oprogramowania układowego (firmware).
Dostęp do tunera radiowego na wybranych modelach Pixel (posiadających niewyczyszczone oprogramowanie układowe) umożliwia zewnętrzna aplikacja Spirit FM Unlocked. Działa ona na około połowie urządzeń z tej serii.
Telefony Apple iPhone
W przypadku telefonów iPhone architektura sprzętowa jest fizycznie lub programowo odłączona od systemu operacyjnego przez producenta, co uniemożliwia aktywację wewnętrznego tunera za pomocą oprogramowania.
Obejście sprzętowe: Rozwiązaniem jest zewnętrzny adapter podłączany do portu ładowania (adapter Lightning do FM lub USB-C do FM). Zewnętrzny moduł kosztuje niewiele i przekształca telefon w pełnoprawny odbiornik FM, przekazując sygnał bezpośrednio do urządzenia z pominięciem blokad systemowych i operatora.
Drugia ukryta funkcja: Cyfrowe komunikaty tekstowe RDS i Alert FM
Układ radiowy FM w smartfonie odbiera nie tylko sygnał audio, ale również równoległą, cyfrową warstwę danych – system RDS (Radio Data System).
- Działanie RDS: Standardowo RDS służy do wyświetlania nazwy stacji radiowej lub tytułu utworu na ekranie. Posiada jednak zdolność przesyłania czystego tekstu, w tym komunikatów pogodowych i ostrzeżeń kryzysowych z lokalnych nadajników FM w promieniu około 30 km.
- System Alert FM: W strukturach zarządzania kryzysowego (np. FEMA w USA) wykorzystuje się podsystem budowany na bazie RDS o nazwie Alert FM. Służy on do przesyłania ukierunkowanych komunikatów tekstowych (ostrzeżenia przed tornadami, nakazy ewakuacji, lokalizacje schronów, ostrzeżenia o skażeniu wody).
- Niezależność od infrastruktury: Komunikaty tekstowe RDS docierają do urządzenia bezpośrednio z nadajnika radiowego. Działają całkowicie poza siecią komórkową i Internetem, stanowiąc analogowe zabezpieczenie w sytuacjach, gdy cyfrowe systemy powiadamiania zawodzą.
Wiele państw po doświadczeniu klęsk żywiołowych wprowadziło regulacje prawne nakazujące utrzymywanie aktywnego modułu FM w sprzedawanych telefonach (m.in. Japonia po trzęsieniu ziemi w 2011 roku, Brazylia, Meksyk czy wytyczne Unii Europejskiej).
Podsumowanie
Wbudowany w smartfon chip FM stanowi bezpłatne, energooszczędne i niezależne od sieci komórkowej narzędzie łączności kryzysowej. W czasie awarii infrastruktury telekomunikacyjnej i braku zasilania umożliwia on odbiór lokalnych audycji radiowych oraz tekstowych komunikatów ostrzegawczych RDS/Alert FM. Do jego działania wymagane jest jedynie odblokowanie ustawień (lub użycie zewnętrznego adaptera w przypadku iPhone’a) oraz podłączenie słuchawek przewodowych pełniących rolę anteny.
