Rządy państw europejskich odchodzą od wąskiego, reaktywnego modelu ochrony ludności z ery postzimnowojennej i powracają do koncepcji obrony opartej na całym społeczeństwie (ang. whole-of-society defence). Nordyckie modele obrony totalnej pokazują, co jest możliwe do osiągnięcia, ale w całej Europie wyzwanie nie ma już charakteru czysto teoretycznego – staje się kwestią wdrożenia.
Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Ukraina została zmuszona do szybkiego znalezienia nowych rozwiązań w zakresie schronów dla ludności cywilnej. Obecnie Szwecja pragnie wykorzystać te doświadczenia w ramach modernizacji własnego systemu schronów. Jednym z kluczowych wniosków jest to, że opracowywane rozwiązania muszą sprawdzać się w codziennym życiu obywateli.
Nowością w kwietniu 2026 roku będzie Forum Obrony Cywilnej IISS w Sztokholmie, które zgromadzi liderów politycznych, wojskowych i przemysłowych w celu przeprowadzenia publicznych i prywatnych dyskusji na temat sposobów radzenia sobie z aktualnymi wyzwaniami stojącymi przed współczesną obroną cywilną.
Duńska premier Mette Frederiksen twierdzi, że w Europie trwa „wojna hybrydowa”, opisując ją jako „najtrudniejszą i najniebezpieczniejszą sytuację od zakończenia II wojny światowej”.
Szwecja wzmacnia swoją obronę cywilną (OC). Nowe fundusze mają być przeznaczone m.in. na rezerwy żywności, opiekę zdrowotną i schrony.
Wraz ze zbliżającą się trzecią rocznicą konfliktu rosyjsko-ukraińskiego, Ukraina wciąż pokazuje niezwykłą determinację, która potwierdza, że bezpieczeństwo narodowe to nie tylko siła militarna, ale także odporność całego społeczeństwa. Nie jest to nowe podejście.
Pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę w 2022 roku sprawiła, że wojna ponownie stała się realnością w Europie. Istnieje również poważne ryzyko dalszego pogorszenia się sytuacji bezpieczeństwa.